สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวราลงกรณ (วาสน์ วาสโน ป.ธ.๔) - พระสังฆาธิการ

สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวราลงกรณ (วาสน์ วาสโน ป.ธ.๔)


 
ประสูติ ๒ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๔๐
พระชนมายุ ๙๑ พรรษา
ผนวช ๒ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๖๑
พรรษา ๗๐
สิ้นพระชนม์ ๒๗ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๑
สถิต วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม ราชวรวิหาร
ท้องที่ กรุงเทพมหานคร
วุฒิการศึกษา น.ธ.โท, ป.ธ.๔

พระประวัติ


     สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวราลงกรณ มีพระนามเดิมว่า มัทรี นิลประภา ภายหลังเปลี่ยนพระนามเป็น วาสน์ ประสูติเมื่อวันที่ ๒ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๔๐ เวลา ๑๙.๓๓ น. ที่ ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นบุตรคนโตของพระชนกผาดและพระชนนีบาง นิลประภา


อุปสมบท

     พระองค์ได้บรรพชา เมื่อวันที่ ๒๒ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๕๕ ณ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม โดยมี พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า เมื่อดำรงพระยศเป็นกรมหมื่น เป็นพระอุปัชฌาย์ พระวินัยมุนี (แปลก วุฑฺฒิญาโณ) เป็นพระศีลาจารย์

     อุปสมบทเป็นพระภิกษุ เมื่อวันที่ ๒ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๖๑ โดยมี พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า เป็นพระอุปัชฌาย์ พระวินัยมุนี (แปลก วุฑฺฒิญาโณ) เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระญาณดิลก (รอด วราสโย) วัดเสนาสนาราม พระนครศรีอยุธยา เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ได้รับฉายาว่า "วาสโน"


การศึกษา

พ.ศ. ๒๔๕๘ สอบได้ นักธรรมชั้นตรี
พ.ศ. ๒๔๕๙ สอบได้ เปรียญธรรม ๓ ประโยค (ได้รับพระราชทานพัดใบตาลพื้นแพรเขียวประดับเลื่อมเมื่อวันที่ ๑๗ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๖๐ ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยมไหยสูรยพิมาน)
พ.ศ. ๒๔๖๑ สอบได้ นักธรรมชั้นโท
พ.ศ. ๒๔๗๐ สอบได้ เปรียญธรรม ๔ ประโยค

ตำแหน่ง

ฝ่ายปกครอง

พ.ศ. ๒๔๘๑  เป็น กรรมการคณะธรรมยุต
พ.ศ. ๒๔๘๕  เป็น สมาชิกสังฆสภา
พ.ศ. ๒๔๘๖  เป็น เจ้าคณะอำเภอพระนคร
พ.ศ. ๒๔๘๖  เป็น ผู้ช่วยเจ้าคณะตรวจการภาคกลางและภาค ๒
พ.ศ. ๒๔๙๑  เป็น เจ้าคณะตรวจการณ์ภาค ๑
พ.ศ. ๒๔๙๑  เป็น เจ้าอาวาสวัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
พ.ศ. ๒๔๙๔  เป็น สังฆมนตรีช่วยว่าองค์การสาธารณูปการ
พ.ศ. ๒๔๙๔  เป็น เจ้าคณะธรรมยุตผู้ช่วยภาค ๑ - ๒ - ๖
พ.ศ. ๒๔๙๔  เป็น เจ้าคณะจังหวัดพระนคร - สมุทรปราการและนครสวรรค์
พ.ศ. ๒๔๙๘  เป็น สังฆมนตรีช่วยว่าองค์การสาธารณูปการ
พ.ศ. ๒๕๐๓  เป็น สังฆมนตรีว่าองค์การสาธารณูปการ
พ.ศ. ๒๕๐๔  เป็น รักษาการเจ้าคณะตรวจการณ์ ภาค ๑ - ๒ - ๖
พ.ศ. ๒๕๑๕ - ๒๕๓๑  เป็น เจ้าคณะใหญ่คณะธรรมยุต
พ.ศ. ๒๕๑๗ - ๒๕๓๑  เป็น สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก
 ประธานกรรมการมหาเถรสมาคม

ฝ่ายการศึกษา

พ.ศ. ๒๔๘๕  เป็น กรรมการมหามกุฎราชวิทยาลัย

งานเผยแผ่ศาสนธรรม

     งานเผยแผ่ศาสนธรรม นับว่าเป็นงานหลักที่ทรงกระทำเป็นพื้นฐานอย่างต่อเนื่อง ในรูปแบบต่าง ๆ กล่าวคือ การสังคายนาพระธรรมวินัย ตรวจชำระพระไตรปิฎก ในการสมัยสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ ๒๐๐ ปี นับเป็นครั้งที่ ๓ ของประเทศไทย

     การบรรยายธรรม ได้จัดให้มีพระธรรมเทศนาประจำวันธรรมสวนะในพระอุโบสถเป็นประจำ การบรรยายสวดมนต์มีคำนำแปล ณ สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย ประจำวันพระแรม ๘ ค่ำ ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๔๙๘ ถึง พ.ศ. ๒๕๑๗

     การตรวจเยี่ยมพุทธศาสนิกชนทั่วประเทศทั้ง ๗๓ จังหวัด เพื่อรับทราบปัญหาต่าง ๆ ที่จะได้นำมาปรับปรุงแก้ไขให้ดีขึ้นต่อไป

     การแต่งหนังสือและบทความต่าง ๆ เพื่อสอนพระพุทธศาสนาในระดับต่าง ๆ ไว้เป็นจำนวนมาก

งานพระนิพนธ์

     งานพระนิพนธ์ ทรงนิพนธ์หนังสือและบทความต่าง ๆ ทั้ง ร้อยแก้ว และร้อยกรองไว้เป็นจำนวนมาก เช่น ทิศ ๖ สังคหวัตถุ ๔ สัมปรายิกัตถประโยชน์ วัดของบ้าน พุทธศาสนคุณ พัฒนาใจ บุคคลหาได้ยาก มรดกชีวิต ความเติบโต วาสนาสอนน้อง จดหมายถึงพ่อ วาทแห่งวาสน์ คำกลอนสอนใจ วาสนคติ นิราศ ๒ ปี สวนดอกสร้อย สักวาปฏิทิน กลอนปฏิทิน อาจารย์ดี สมพรปาก คน-ระฆัง เรือ-สมาคม วัยที่เขาหมดสงสาร และบทความเรื่องบันทึกศุภาสินี เป็นต้น

สิ้นพระชนม์


     สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก (วาสน์ วาสโน) สิ้นพระชนม์ด้วยพระโรคปับผาสะอักเสบ พระหทัยวาย ณ โรงพยาบาลศิริราช เมื่อวันที่ ๒๗ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๑ เวลา ๑๖:๕๐ น. สิริพระชันษา ๙๑ ปี ๑๗๘ วัน สำนักนายกรัฐมนตรีได้ประกาศถวายความอาลัยโดยให้สถานราชการทุกแห่งลดธงลงครึ่งเสาเป็นเวลา ๓ วัน และข้าราชการไว้ทุกข์เป็นเวลา ๑๕ วัน ได้รับพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันเสาร์ที่ ๑๘ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๓๒ ณ พระเมรุวัดเทพศิรินทราวาส

     ในปี พ.ศ. ๒๕๖๒ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงสถาปนาพระอัฐิของสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก (วาสน์ วาสโน) ในฐานะพระราชอุปัธยาจารย์เมื่อครั้งทรงผนวช ขึ้นเป็น "สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวราลงกรณ" ในการนี้ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้เจ้าพนักงานจัดฉัตรตาดเหลือง ๕ ชั้น ถวายกางกั้นพระรูปบรรจุพระสรีรางคาร ณ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม กับทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้แบ่งพระอัฐิบรรจุลงพระโกศทองคำ เชิญมาประดิษฐานในหอพระนาก วัดพระศรีรัตนศาสดาราม เพื่อเป็นที่ทรงสักการบูชาและทรงบำเพ็ญพระราชกุศลอุทิศถวายในพระฐานะพระบุพการีทางธรรมสืบไป

สมณศักดิ์


พ.ศ. ๒๔๖๕ เป็น พระครูคู่สวด ที่ พระครูโฆสิตสุทธสร ฐานานุกรมในพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัตน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า
พ.ศ. ๒๔๖๖ เป็น พระครูธรรมธร ฐานานุกรมในพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัตน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า
พ.ศ. ๒๔๖๖ เป็น พระครูฐานานุกรมชั้นโท ของสมเด็จพระสังฆราช ที่ พระครูวิจิตรธรรมคุณ ฐานานุกรมในพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัตน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า
๗ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๗๗ เป็น พระราชาคณะปลัดซ้าย ที่ พระจุลคณิศร สัทธรรมนิติธร มหาเถราธิการ คณะกิจบรรหารธุรการี สมุหบดีศรีธรรมภาณกาจารย์ ฐานานุกรมในพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า
๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๘๙ เป็น พระราชาคณะชั้นราช ที่ พระราชกวี นรสีหพจนปิลันธน์ คันถรจนาบัณฑิต ยติคณิศร บวรสังฆาราม คามวาสี
๘ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๙๐ เป็น พระราชาคณะชั้นเทพ ที่ พระเทพโมลี ตรีปิฎกธาดา มหากถิกสุนทร ยติคณิศร บวรสังฆาราม คามวาสี
๔ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๙๒ เป็น พระราชาคณะชั้นธรรม ที่ พระธรรมปาโมกข์ ยุตตโยคญาณดิลก ไตรปิฎกธารี ธรรมวาที ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๐๐ เป็น พระราชาคณะเจ้าคณะรอง ชั้นหิรัญบัฏ ที่ พระอุบาลีคุณูปมาจารย์ ญาณวิสุทธิจริยาปริณายก ตรีปิฎกคุณาลังการ นานานสถานราชคมนีย์ สาธุการีธรรมากร สุนทรศีลาทิขันธ์
๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๐๖ เป็น สมเด็จพระราชาคณะ ที่ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ญาณอดุล สุนทรนายก ตรีปิฎกวิทยาคุณ วิบุลคัมภีรญาณสุนทร ธรรมิกคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี อรัณยวาสี
๒๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๑๗ ทรงได้รับการสถาปนาเป็น สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก มีพระนามตามจารึกในพระสุพรรณบัฏว่า สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สุขุมธรรมวิธานธำรง สกลมหาสงฆปริณายก ตรีปิฎกคัมภีรญาณ วาสนภิธานสังฆวิสุต ปาวจนุตตมโสภณ ภัทรผลสาธารณูปกร ชินวรวงศวิวัฒ พุทธบริษัทคารวสถาน วิจิตรปฏิภาณพัฒนคุณ วิบุลศีลสมาจารวัตรสุนทร บวรธรรมบพิตร สมเด็จพระสังฆราช
๒๘ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๖๒ ทรงได้รับการสถาปนาเป็น สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวง มีพระนามตามจารึกในพระสุพรรณบัฏว่า สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวราลงกรณ ธรรมาภรณคุณวิจิตรปฏิภาณ สุขุมธรรมวิธานธำรง อริยวงศาคตญาณวิมล สกลมหาสงฆปริณายก ตรีปิฎกคัมภีรญาณบัณฑิต วชิราลงกรณนริศหิโตปัธยาจารย์ วาสนภิธานสังฆวิสุต ปาวจนุตตมพิศาล นิทัศนนิทานนิพนธปรีชา ปาวจนุตตมโสภณ ภัทรผลสาธารณูปการ วิมลศีลสมาจารวัตรสุนทร สรรพคณิศรมหาสังฆาธิบดี ศรีสมณุดมบรมบพิตร

แจ้งเพิ่มข้อมูล info@sangkhatikan.com

www.sangkhatikan.com สร้างขึ้นเพื่อให้ผู้ที่สนใจ ศึกษาข้อมูล และเป็นที่รวบรวมข้อมูลพระสังฆาธิการทั่วประเทศ
ทางผู้จัดทำขออนุญาติ เจ้าของรูปและข้อมูลทุกท่าน ที่นำมาเผยแพร่

พระสังฆาธิการ : sangkhatikan.com
สำนักงานweb : วัดสำโรงเหนือ อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ ๑๐๑๓๐
E-mail : info@sangkhatikan.com
Facebook